By skutecznie pomóc musisz działać szybko – my nauczymy Cię jak!
Znalazłeś się tutaj, bo najprawdopodobniej chcesz się tego dowiedzieć. Pamiętaj jednak, że na tych stronach możesz zdobyć informacje, ale nie praktykę. Lektura nigdy nie zastąpi ćwiczeń. To właśnie ćwiczenia praktyczne są najlepszą metodą zdobywania nowych umiejętności ratowniczych.

Czynności które musisz podjąć to Łańcuch przeżycia – nie bądź jego najsłabszym ogniwem.
Czas działa na twoją niekorzyść - masz tylko 4 minuty by pomóc, zanim dojdzie do uszkodzenia mózgu.

Od zatrzymania krążenia, kiedy przez nasz mózg przestaje przepływać natlenowana krew, do chwili wystąpienia nieodwracalnych zmian, będących negatywnym skutkiem niedotlenienia, upływa zaledwie 4 minuty. Dlatego staraj się jak najbardziej skrócić czas od zauważenia osoby w stanie zagrożenia życia do momentu rozpoczęcia udzielania pomocy. W czasie prowadzenia resuscytacji staraj się również minimalizować przerwy pomiędzy kolejnymi seriami uciśnięć, tak, by w jak największym stopniu wykorzystać czas do przybycia pomocy na wprawianie w ruch krwi.

ŁAŃCUCH PRZETRWANIA – to umowna nazwa szeregu czynności, które mają ogromne znaczenie w zatrzymaniu krążenia. Kiedy ich kolejność jest zachowana a czas w pełni wykorzystany, szanse na przeżycie ofiary nagłego zatrzymania krążenia (NZK) znacznie wzrastają.

Pierwsze ogniwo to wczesne rozpoznanie i szybkie WEZWANIE POMOCY. Aby zapobiec zatrzymaniu krążenia - nie czekaj aż do niego dojdzie.

Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) poprzedza zazwyczaj szereg objawów świadczących o pogorszeniu stanu poszkodowanego. Najczęściej osoba zagrożona NZK wcześniej skarży się na ból w klatce piersiowej i złe samopoczucie, jest blada i spocona,oddycha z trudem. Często też traci przytomność. Jeśli zauważasz niepokojące objawy niezwłocznie wezwij Pogotowie (999, 112) lub poproś o to któregoś ze świadków (najlepiej konkretnie wskaż jedną osobę), zanim jeszcze rozpoczniesz resuscytację. Wczesne wezwanie pomocy gwarantuje Ci szybkie jej przybycie - być może dzięki temu uda się zapobiec NZK. Jeśli zaś jesteś sam, i nie masz przy sobie np. telefonu komórkowego niezwłocznie udaj się po pomoc. Wezwij Pogotowie sam lub poproś o to pierwsza napotkaną osobę, i dopiero wówczas wróć do poszkodowanego.

Drugie ogniwo łańcucha przetrwania to WCZESNE ROZPOCZĘCIE RESUSCYTACJI krążeniowo oddechowej (czynności te często są określane skrótem BLS – Basic Life Support, czyli podstawowe czynności ratownicze). Prowadząc ją zyskujesz czas potrzebny do dostarczenia defibrylatora, zastępując pracę serca zapobiegasz niedotlenieniu mózgu.

Trzecie ogniwo to WCZESNA DEFIBRYLACJA. Jest to jedyna interwencja która może przerwać śmiertelnie groźne zaburzenia rytmu - migotanie komór.
Do jej wykonania posłużyć może automatyczny defibrylator zewnętrzny (AED), który po uruchomieniu sam pokieruje Cię przez resuscytację. 

Czwarte ogniwo, to WCZESNA OPIEKA PORESUSCYTACYJNA - czyli to co nastąpi, kiedy defibrylacja się uda. Pamiętaj, że Twoje czynności to dopiero początek powrotu do zdrowia, nie zniechęcaj się tym, że poszkodowany nie wstanie i nie padnie Ci w objęcia ;-) im wcześniej trafi do szpitala tym większe szanse przeżycia.

By skutecznie pomóc musisz działać szybko - my nauczymy Cię jak!
 

Podstawowe Czynności Ratownicze – (BLS – BASIC LIFE SUPPORT),
czyli
ABC Resuscytacji

Opisany poniżej schemat postępowania jest zgodny z Gudelines 2005 (wytycznymi ogłoszonymi przez Europejską Radę Resuscytacji), które zostały przedstawione przez Polską Radę Resuscytacji w listopadzie 2005.

Resuscytacja krążeniowo oddechowa to zespół czynności ratowniczych, wykonywanych w celu niedopuszczenia do niedotlenienia najważniejszych narządów i podtrzymania przy życiu ofiary nagłego zatrzymania krążenia.

Obejmuje ona uciskanie klatki piersiowej (aby wprawić w ruch krew i zapewnić transport tlenu) i prowadzenie wentylacji płuc ofiary powietrzem wydechowym ratownika, czyli wykonywanie oddechów ratowniczych (aby zapewnić wymianę gazową).
W NZK serce i płuca nie pełnią swoich funkcji, więc zadaniem ratownika jest je zastąpić. Aby to zrobić należy postępować zgodnie z przedstawionym schematem (algorytmem BLS):

1. Upewnij się, że jesteś bezpieczny

Rozejrzy się uważnie i upewnij, czy w miejscu gdzie się znajdujesz nie grozi Ci żadne niebezpieczeństwo. Dopiero kiedy będziesz tego pewien przystąp do dalszych działań.

2. Sprawdź przytomność.

Klęknij obok poszkodowanego, tak, by mógł Cię widzieć. Delikatnie potrząśnij za ramię, zawołaj - spróbuj nawiązać z nim kontakt. Jeśli nie zareaguje od razu w jakikolwiek sposób – uznaj go za osobę nieprzytomną

3. Zawołaj o pomoc

Zapewnij sobie pomoc świadków zdarzenia. Jeśli otacza Cię tłum – wskaż jedną osobę, (najlepiej najbardziej opanowaną) i poproś ją, by się nie oddalała. Jeśli jesteś sam krzyknij głośno o pomoc – być może uda Ci się zwrócić na siebie czyjąś uwagę.

4. Sprawdź oddech

Aby to wykonać musisz udrożnić drogi oddechowe. Połóż jedną rękę na czole poszkodowanego, a dwa palce drugiej umieść na bródce. Następnie delikatnie odchyl głowę ku tyłowi, tak, by znalazła się w tzw. „pozycji węszenia”. Pozycja taka zapewnia drożność górnych dróg oddechowych, ponieważ nasada języka nie dotyka wówczas do tylnej ściany gardła, jak ma to miejsce, gdy głowa nieprzytomnego jest przygięta do klatki piersiowej. Po odchyleniu głowy (udrożnieniu dróg oddechowych) zbliż policzek do ust poszkodowanego, wzrok skieruj na klatkę piersiową i przez 10 sekund staraj się:

- poczuć oddech na policzku

- usłyszeć szmer wydychanego powietrza,

- zobaczyć ruchy klatki piersiowej.

Jeśli przez 10 sekund nie stwierdzisz co najmniej dwóch wyraźnych oddechów, uznaj, że poszkodowany nie oddycha.

5. Wezwij pomoc

Poproś wcześniej wskazaną osobę lub sam zadzwoń pod nr 999 lub 112 i powiadom, gdzie się znajdujesz, oraz o tym, że udzielasz pomocy osobie nieprzytomnej, która nie oddycha. Poczekaj, aż dyspozytor przyjmie wezwanie, nigdy nie rozłączaj się pierwszy.

Jeśli wiesz, że w miejscu gdzie się znajdujesz dostępny jest Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny (AED) przynieś go niezwłocznie lub poproś o to kogoś innego, a sam prowadź BLS aż dostarczą Ci urządzenie.

6. Wykonaj 30 uciśnięć klatki piersiowej

Połóż nasadę jednej dłoni na środku klatki piersiowej poszkodowanego, drugą ułóż na niej i zaplatając palce unieś je lekko do góry (dzięki temu precyzyjnie uciśniesz serce, które leży za mostkiem). Przenieś swój ciężar nad klatkę piersiową i wykonaj 30 uciśnięć mostka na głębokość 2-4 cm. Uciskaj w tempie 100/min. Po każdym uciśnięciu pozwól mostkowi powrócić do wcześniejszego położenia.

7. Wykonaj 2 oddechy ratownicze.

Po każdej serii 30 uciśnięć udrożnij drogi oddechowe, następnie zaciśnij palcami nos poszkodowanego, obejmij szczelnie jego usta swoimi i dwukrotnie wdmuchnij powietrze przez ok. 1 s. tak, by klatka piersiowa się uniosła. Po każdym oddechu odwróć głowę w stronę klatki piersiowej poszkodowanego i puść nos, by powietrze mogło się wydostać. Po drugim oddechu niezwłocznie powróć do uciskania.

Kontynuuj resuscytację do:

- chwili dostarczenia defibrylatora (AED),

- powrotu samodzielnego oddechu,

- przybycia służb ratowniczych,

- wyczerpania Twoich sił lub wystąpienia jakiegoś zagrożenia.

Automatyczna Defibrylacja Zewnętrzna – AED
(Automated External Defibryllation)

Najczęstszą statystycznie przyczyną zgonu osób dorosłych, leczonych z powodu choroby niedokrwiennej serca jest Nagłe Zatrzymanie Krążenia (60%). Najczęściej występuje w mechanizmie migotania komór. Terminem tym określamy sytuację, w której włókna mięśnia sercowego, zamiast pracować (mówiąc prościej - kurczyć się) rytmicznie 72-76 razy na min. zaczynają drgać, co nie powoduje tzw. odpowiedzi hemodynamicznej, tzn. rozprowadzenia krwi tętniczej do tkanek, które potrzebują tlenu.

Zaburzenie to najczęściej jest skutkiem zawału mięśnia sercowego, który dotyka przeważnie osoby obciążone na chorobą wieńcową (chorobą niedokrwienną serca), lub z grup wysokiego ryzyka (otyłość, nikotynizm, niezdrowa dieta wysokotłuszczowa, brak aktywności fizycznej, nadciśnienie tętnicze, stres, itd.). Zawał zazwyczaj objawia się silnym bólem w klatce piersiowej lub nadbrzuszu, często promieniującym do żuchwy, lewego barku i łopatki lub żołądka. Objawy towarzyszące to silny niepokój, obfite poty, niekiedy również silna duszność (z wyraźnym furczeniem w drogach oddechowych).

Jeśli zauważysz wystąpienie objawów, zwiastujących zbliżające się nagłe zatrzymania krążenia nie zwlekaj z wezwaniem pomocy – zadzwoń pod numer 999 lub 112 i poproś o przyjazd zespołu Pogotowia Ratunkowego.

Jak wspomniano defibrylacja (od słów de-fibrylacja, czyli przerwanie migotania) jest jedyną potwierdzoną naukowo interwencją która może przerwać migotanie komór. Polega ona na dostarczeniu energii elektrycznej, zdolnej do jednoczesnej depolaryzacji krytycznej masy mięśnia sercowego, w celu spowodowania powrotu skoordynowanego rytmu serca.

Dlaczego wczesna defibrylacja jest tak istotna? Jak podaje ERC, wczesna defibrylacja w połączeniu z resuscytacją w ciągu 3-5 min. od utraty przytomności może zwiększyć szanse przeżycia do wypisu ze szpitala o 49-75%. Każda minuta opóźnienia pierwszej defibrylacji zmniejsza szanse jej powodzenia o 10-15%.

Jeśli wiesz, że w miejscu gdzie się znajdujesz umieszczono defibrylator niezwłocznie przynieś go i uruchom, następnie postępuj według emitowanych przez niego poleceń głosowych.

Defibrylację za pomocą AED może przeprowadzić każdy, kto przeszedł podstawowe przeszkolenie. Urządzenie po uruchomieniu wydaje komendy, które mają pomóc ratownikowi prowadzić postępowanie według algorytmu BLS-AED. W zależności od typu defibrylatora o dostarczeniu energii decyduje urządzenie (AED automatyczne) lub użytkownik (AED półautomatyczne). Niezależnie od tego to defibrylator po naklejeniu elektrod prowadzi analizę krzywej EKG i decyduje, czy wyładowanie jest potrzebne.

Prawo

Poniżej znajdziesz kilka wyjątków z polskiego prawodawstwa, mających znaczenie dla osób udzielających pierwszej pomocy oraz związanych z ratownictwem.

 

USTAWA z dnia 6 czerwca 1997 r. - KODEKS KARNY

Art. 26. § 1. Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego.

§ 2. Nie popełnia przestępstwa także ten, kto, ratując dobro chronione prawem w warunkach określonych w § 1, poświęca dobro, które nie przedstawia wartości oczywiście wyższej od dobra ratowanego.

§ 3. W razie przekroczenia granic stanu wyższej konieczności, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 4. Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli sprawca poświęca dobro, które ma szczególny obowiązek chronić nawet z narażeniem się na niebezpieczeństwo osobiste.

§ 5. Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy z ciążących na sprawcy obowiązków tylko jeden może być spełniony.

 

Art. 162. § 1. Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Nie popełnia przestępstwa, kto nie udziela pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których możliwa jest niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej.

 

USTAWA z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (D. U. nr 191 poz. 1410 z dnia 20 października 2006 r.)

 

Art. 4. Kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jest świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu podmiotów ustawowo powołanych do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

 

Art. 5. 1. Osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podejmująca medyczne czynności ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej w ustawie dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) dla funkcjonariuszy publicznych.

2. Osoba, o której mowa w ust. 1, może poświęcić dobra osobiste innej osoby, inne niż życie lub zdrowie, a także dobra majątkowe w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.

 

USTAWA z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
(Dz. U. z dnia 19 sierpnia 1997 r.)

Art. 44. 1. Kierujący pojazdem w razie uczestniczenia w wypadku drogowym jest obowiązany:

  1)  zatrzymać pojazd, nie powodując przy tym zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego,

  2)  przedsięwziąć odpowiednie środki w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu w miejscu wypadku,

  3)  niezwłocznie usunąć pojazd z miejsca wypadku, aby nie powodował zagrożenia lub tamowania ruchu, jeżeli nie ma zabitego lub rannego,

  4)  podać swoje dane personalne, dane personalne właściciela lub posiadacza pojazdu oraz dane dotyczące zakładu ubezpieczeń, z którym zawarta jest umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, na żądanie osoby uczestniczącej w wypadku.

 

2. Jeżeli w wypadku jest zabity lub ranny, kierujący pojazdem jest obowiązany ponadto:

  1)  udzielić niezbędnej pomocy ofiarom wypadku oraz wezwać pogotowie ratunkowe i Policję,

  2)  nie podejmować czynności, które mogłyby utrudnić ustalenie przebiegu wypadku,

  3)  pozostać na miejscu wypadku, a jeżeli wezwanie pogotowia lub Policji wymaga oddalenia się - niezwłocznie powrócić na to miejsce.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do innych osób uczestniczących w wypadku.

 

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 31 grudnia 2002 r.
w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z dnia 22 stycznia 2003 r.)

 

§ 20. Pomieszczenia szkoły i placówki, w szczególności pokój nauczycielski, laboratoria, pracownie, warsztaty szkolne, pokój nauczycieli wychowania fizycznego, kierownika internatu (bursy) oraz kuchnię, wyposaża się w apteczki zaopatrzone w środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy i instrukcję o zasadach udzielania tej pomocy.

 

§ 21. Nauczyciele, w szczególności prowadzący zajęcia w warsztatach, laboratoriach, a także zajęcia wychowania fizycznego, podlegają przeszkoleniu w zakresie udzielania pierwszej pomocy.